Nhiều phụ huynh bắt đầu lo lắng khi thấy con khó ngồi yên, dễ mất tập trung, thường làm việc dở dang, hay nói chen, bốc đồng hoặc liên tục bị nhắc nhở ở lớp. Những biểu hiện này đôi khi bị hiểu đơn giản là trẻ “hiếu động”, “nghịch”, “lười học” hoặc “không chịu nghe lời”.
Tuy nhiên, nếu các khó khăn kéo dài, lặp lại ở nhiều môi trường và ảnh hưởng rõ đến học tập, sinh hoạt hoặc quan hệ xã hội, cha mẹ nên nghĩ đến khả năng trẻ có dấu hiệu tăng động giảm chú ý. Việc nhận biết sớm giúp trẻ được đánh giá đúng, hỗ trợ kịp thời và tránh bị gắn nhãn tiêu cực.
Bài viết này giúp phụ huynh hiểu tăng động giảm chú ý ở trẻ em là gì, dấu hiệu thường gặp, nguyên nhân – yếu tố nguy cơ, khi nào cần đưa trẻ đi đánh giá và cách hỗ trợ trẻ tại nhà cũng như ở trường học.
Tăng động giảm chú ý ở trẻ em là gì?
ADHD là tên gọi chuyên môn của tăng động giảm chú ý
“Tăng động giảm chú ý” là cách gọi phổ biến trong tiếng Việt. Trong chuyên môn, tình trạng này thường được gọi là Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder, viết tắt là ADHD.
Theo CDC (Centers for Disease Control and Prevention), ADHD là một trong những rối loạn phát triển thần kinh thường gặp ở thời thơ ấu. Trẻ có thể gặp khó khăn trong việc duy trì chú ý, kiểm soát hành vi bốc đồng hoặc hoạt động quá mức so với hoàn cảnh (Centers for Disease Control and Prevention, 2024).
Nói cách khác, ADHD không chỉ là chuyện trẻ nghịch, thiếu kỷ luật hay cố tình không nghe lời. Đây là một tình trạng liên quan đến phát triển thần kinh, cần được quan sát và đánh giá trong nhiều bối cảnh khác nhau như ở nhà, ở trường và khi trẻ tương tác với bạn bè.
Đây là một rối loạn phát triển thần kinh
Tăng động giảm chú ý không nên được hiểu đơn giản là “trẻ quá hiếu động”. Một đứa trẻ thỉnh thoảng mất tập trung, chạy nhảy nhiều hoặc quên đồ chưa chắc đã mắc ADHD. Trẻ nhỏ vốn có nhu cầu vận động, tò mò và khả năng tự kiểm soát chưa hoàn thiện như người lớn.
Điều đáng lưu ý là các biểu hiện phải kéo dài, lặp lại, không phù hợp với độ tuổi phát triển và gây ảnh hưởng rõ đến học tập, sinh hoạt hoặc quan hệ xã hội. Vì vậy, cha mẹ không nên tự kết luận chỉ dựa trên một vài biểu hiện đơn lẻ, nhưng cũng không nên bỏ qua nếu khó khăn của trẻ diễn ra thường xuyên.
Ba nhóm biểu hiện cốt lõi của ADHD
ADHD thường xoay quanh ba nhóm biểu hiện chính: giảm chú ý, tăng động và bốc đồng. NIMH mô tả ADHD là một rối loạn phát triển với mô hình triệu chứng kéo dài thuộc một hoặc nhiều nhóm: thiếu chú ý, tăng động và bốc đồng (National Institute of Mental Health, n.d.).
Ba nhóm biểu hiện này có thể xuất hiện khác nhau ở từng trẻ. Có trẻ rất hiếu động, chạy nhảy liên tục và khó chờ lượt. Có trẻ lại chủ yếu lơ đãng, hay quên, khó hoàn thành bài tập. Cũng có trẻ vừa giảm chú ý vừa tăng động – bốc đồng.
Dấu hiệu tăng động giảm chú ý ở trẻ em cha mẹ nên nhận biết sớm
Dấu hiệu tăng động giảm chú ý ở trẻ em cha mẹ nên nhận biết sớm
Dấu hiệu ADHD ở trẻ em thường được chia thành ba nhóm lớn: giảm chú ý, tăng động và bốc đồng. Việc hiểu từng nhóm dấu hiệu giúp cha mẹ quan sát con chính xác hơn, thay vì chỉ nhìn vào việc trẻ có “nghịch” hay không.
Dấu hiệu giảm chú ý
Trẻ có biểu hiện giảm chú ý thường khó duy trì sự tập trung trong học tập, trò chơi hoặc sinh hoạt hằng ngày. Cha mẹ có thể thấy trẻ hay mắc lỗi bất cẩn, làm bài thiếu chi tiết, thường không nghe hết lời dặn, dễ bỏ dở việc đang làm hoặc chuyển từ việc này sang việc khác.
Một số dấu hiệu thường gặp gồm:
- Khó duy trì chú ý khi học, đọc sách, làm bài hoặc chơi trò chơi cần tập trung.
- Dễ mắc lỗi do bất cẩn.
- Có vẻ như không lắng nghe khi được nói trực tiếp.
- Khó làm theo hướng dẫn đến cùng.
- Hay quên việc, quên đồ dùng học tập hoặc đồ chơi.
- Khó sắp xếp bài vở, công việc hoặc hoạt động cá nhân.
- Né tránh các nhiệm vụ cần nỗ lực trí óc kéo dài.
Nhóm dấu hiệu này dễ bị bỏ sót, nhất là ở những trẻ ít gây rối trong lớp. Trẻ có thể bị nhận xét là “mơ màng”, “chậm chạp”, “không tập trung”, nhưng thực chất đang gặp khó khăn trong chú ý và tổ chức hoạt động.
Dấu hiệu tăng động
Trẻ tăng động thường khó ngồi yên trong những tình huống cần ngồi yên. Trẻ có thể cựa quậy liên tục, rời khỏi chỗ, chạy nhảy hoặc leo trèo trong hoàn cảnh không phù hợp.
Một số biểu hiện dễ nhận thấy gồm:
- Hay nhúc nhích tay chân, vặn vẹo người khi ngồi.
- Khó ngồi yên trong lớp, khi ăn hoặc khi làm bài.
- Chạy nhảy, leo trèo quá mức.
- Khó chơi hoặc tham gia hoạt động yên tĩnh.
- Nói nhiều, hoạt động liên hồi, như thể “không biết mệt”.
Ở trẻ nhỏ, tăng động có thể dễ bị nhầm với hiếu động bình thường. Điểm cần quan sát là mức độ thường xuyên, khả năng kiểm soát hành vi và việc biểu hiện đó có gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập hoặc an toàn của trẻ hay không.
Dấu hiệu bốc đồng
Bốc đồng là tình trạng trẻ khó kiểm soát phản ứng tức thời. Trẻ có thể trả lời khi chưa nghe hết câu hỏi, khó chờ đến lượt, hay chen ngang vào cuộc trò chuyện hoặc trò chơi của người khác.
Ở nhà, biểu hiện này có thể khiến trẻ thường xuyên bị nhắc là “hấp tấp”, “không biết chờ”, “hay cắt lời”. Ở trường, trẻ có thể bị đánh giá là gây mất trật tự hoặc không tuân thủ nội quy. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, trẻ không cố tình chống đối mà đang gặp khó khăn trong tự kiểm soát hành vi.
Khi nào dấu hiệu mới đáng lo?
Dấu hiệu ADHD đáng lo khi chúng kéo dài nhiều tháng, xuất hiện ở hơn một bối cảnh như ở nhà và ở trường, đồng thời gây ảnh hưởng rõ đến học tập, sinh hoạt, quan hệ bạn bè hoặc cảm xúc của trẻ.
Theo tiêu chuẩn DSM, các triệu chứng cần kéo dài ít nhất 6 tháng, không phù hợp với mức phát triển, xuất hiện ở từ hai môi trường trở lên và gây suy giảm chức năng xã hội, học tập hoặc sinh hoạt (American Psychiatric Association, 2022).
Nếu trẻ chỉ mất tập trung trong một giai đoạn ngắn, sau khi thiếu ngủ, căng thẳng hoặc thay đổi môi trường, cha mẹ nên quan sát thêm. Nhưng nếu biểu hiện kéo dài và lặp lại trong nhiều tình huống, trẻ cần được đánh giá chuyên môn.
Các dạng tăng động giảm chú ý ở trẻ em
Dạng chủ yếu giảm chú ý
Ở dạng này, trẻ không nhất thiết quá hiếu động. Trẻ có thể ngồi yên, ít gây rối, nhưng thường lơ đãng, hay quên, làm việc chậm, khó hoàn thành bài tập hoặc dễ bỏ sót chi tiết.
Đây là dạng dễ bị bỏ sót, đặc biệt ở những trẻ được nhận xét là “hiền”, “ít nói”, “mơ màng” hoặc “không tập trung”. Nếu chỉ nhìn vào mức độ nghịch, cha mẹ và giáo viên có thể không nhận ra trẻ đang gặp khó khăn thật sự trong chú ý, ghi nhớ và tổ chức hoạt động.
Dạng chủ yếu tăng động – bốc đồng
Dạng này nổi bật ở sự vận động quá mức và khó tự kiểm soát. Trẻ thường khó ngồi yên, nói nhiều, hành động nhanh mà chưa kịp nghĩ đến hậu quả, khó chờ lượt hoặc dễ chen ngang.
Nhóm trẻ này thường được chú ý sớm hơn vì biểu hiện rõ trong lớp học và sinh hoạt gia đình. Tuy nhiên, nếu chỉ phê bình hoặc trừng phạt mà không đánh giá nguyên nhân, trẻ có thể ngày càng tự ti, chống đối hoặc mệt mỏi tâm lý.
Dạng phối hợp
Dạng phối hợp là khi trẻ có cả biểu hiện giảm chú ý và tăng động – bốc đồng. Đây thường là dạng dễ được nhận ra nhất vì trẻ vừa khó tập trung, vừa có hành vi hiếu động hoặc bốc đồng gây ảnh hưởng rõ trong học tập và quan hệ xã hội.
Việc xác định trẻ thuộc dạng nào cần được thực hiện qua đánh giá chuyên môn, kết hợp thông tin từ cha mẹ, giáo viên và quan sát hành vi của trẻ trong nhiều bối cảnh.
Nguyên nhân tăng động giảm chú ý ở trẻ em
Chưa có một nguyên nhân đơn lẻ cho mọi trường hợp
Hiện nay, không nên khẳng định ADHD do một nguyên nhân duy nhất. Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết nguyên nhân của rối loạn tăng động giảm chú ý chưa được xác định rõ, nhưng có một số yếu tố sinh học và môi trường có thể tác động (Bệnh viện Nhi Trung ương, 2021).
Vì vậy, cha mẹ cần tránh các kết luận đơn giản như “do xem điện thoại”, “do cha mẹ chiều quá”, “do trẻ lười” hoặc “do thiếu kỷ luật”. Những yếu tố môi trường có thể làm biểu hiện của trẻ nặng hơn, nhưng ADHD là vấn đề phát triển thần kinh phức tạp, cần được nhìn nhận theo hướng khoa học.
Yếu tố sinh học và di truyền có vai trò quan trọng
Các nghiên cứu hiện nay cho thấy yếu tố di truyền có vai trò đáng kể trong nguy cơ ADHD. Bên cạnh đó, một số yếu tố liên quan đến thai kỳ, sinh nở, tổn thương não, phơi nhiễm chất độc hại hoặc điều kiện sức khỏe của trẻ cũng có thể làm tăng nguy cơ.
Điều này không có nghĩa là cha mẹ có thể tự xác định nguyên nhân cho con. Mỗi trẻ cần được xem xét trong bối cảnh phát triển riêng, bao gồm sức khỏe, tiền sử gia đình, môi trường sống, giấc ngủ, học tập và các khó khăn đi kèm.
Một số yếu tố nguy cơ có thể liên quan
Một số yếu tố nguy cơ có thể liên quan đến ADHD gồm sinh non, nhẹ cân, tổn thương não, phơi nhiễm thuốc lá hoặc rượu trong thai kỳ, một số yếu tố độc hại từ môi trường, cũng như căng thẳng gia đình hoặc môi trường sống thiếu ổn định.
Tuy nhiên, các yếu tố này chỉ nên được hiểu là yếu tố nguy cơ, không phải căn cứ để tự chẩn đoán. Một trẻ có yếu tố nguy cơ chưa chắc mắc ADHD, và một trẻ không có yếu tố nguy cơ rõ ràng vẫn có thể gặp khó khăn về chú ý, tăng động hoặc bốc đồng.
Không nên đổ lỗi cho cha mẹ
Cha mẹ không phải “nguyên nhân gây ra ADHD”. Việc đổ lỗi thường chỉ làm gia đình thêm căng thẳng và khiến trẻ chậm được hỗ trợ.
Tuy nhiên, cách cha mẹ đồng hành có ảnh hưởng lớn đến quá trình cải thiện của trẻ. Khi gia đình biết thiết lập nề nếp rõ ràng, phản hồi hành vi nhất quán, giảm yếu tố gây xao nhãng và phối hợp với nhà trường, trẻ sẽ có thêm cơ hội học cách tự điều chỉnh tốt hơn.
Tăng động giảm chú ý ảnh hưởng gì đến trẻ?
Ảnh hưởng đến học tập
Trẻ ADHD có thể khó theo dõi bài giảng, hay quên bài, quên đồ dùng, mắc lỗi do bất cẩn, không hoàn thành nhiệm vụ hoặc mất nhiều thời gian hơn để làm bài. Khi những khó khăn này kéo dài, kết quả học tập của trẻ có thể bị ảnh hưởng dù trẻ có khả năng hiểu bài.
AAP nhận định ADHD là một trong những rối loạn hành vi – thần kinh thường gặp ở trẻ em và có thể ảnh hưởng rõ đến thành tích học tập, sức khỏe tinh thần và tương tác xã hội của trẻ (Wolraich et al., 2019).
Ảnh hưởng đến hành vi và kỹ năng xã hội
Trẻ bốc đồng có thể chen ngang, giành lượt, nói quá nhiều hoặc phản ứng nhanh khiến bạn bè khó chịu. Trẻ tăng động có thể bị nhắc nhở thường xuyên vì rời khỏi chỗ, làm ồn hoặc không tuân thủ quy tắc lớp học.
Nếu người lớn và bạn bè không hiểu đúng, trẻ dễ bị gắn nhãn là “nghịch”, “hư”, “phá lớp” hoặc “khó bảo”. Điều này có thể làm trẻ bị cô lập, xung đột nhiều hơn hoặc né tránh các hoạt động tập thể.
Ảnh hưởng đến cảm xúc và lòng tự trọng
Một trẻ thường xuyên bị chê trách có thể dần tin rằng mình “kém”, “không làm được gì tốt” hoặc “luôn gây rắc rối”. Về lâu dài, điều này ảnh hưởng đến lòng tự trọng, động lực học tập và quan hệ với cha mẹ, giáo viên.
Vì vậy, hỗ trợ trẻ ADHD không chỉ là giúp trẻ ngồi yên hơn hay làm bài tốt hơn. Điều quan trọng còn là giúp trẻ hiểu bản thân, xây dựng kỹ năng tự điều chỉnh và cảm thấy mình vẫn có giá trị, có điểm mạnh và có thể tiến bộ.
Khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá?
Khi dấu hiệu kéo dài và lặp lại
Cha mẹ nên cân nhắc đưa trẻ đi đánh giá nếu các biểu hiện giảm chú ý, tăng động hoặc bốc đồng kéo dài, lặp lại thường xuyên và không cải thiện dù gia đình đã điều chỉnh nề nếp cơ bản.
Các biểu hiện đáng chú ý gồm: trẻ khó tập trung kéo dài, thường xuyên quên việc, không hoàn thành nhiệm vụ, khó ngồi yên, nói chen, khó chờ lượt, hành động bốc đồng hoặc bị nhắc nhở liên tục ở lớp.
Khi biểu hiện xuất hiện ở nhiều môi trường
Nếu trẻ chỉ khó ngồi yên trong một hoàn cảnh cụ thể, ví dụ một lớp học quá áp lực hoặc sau giai đoạn thiếu ngủ, cha mẹ cần xem xét kỹ bối cảnh. Nhưng nếu trẻ có biểu hiện tương tự ở nhà, ở trường, khi chơi với bạn và trong sinh hoạt cộng đồng, nguy cơ ADHD hoặc vấn đề phát triển – hành vi khác cần được đánh giá nghiêm túc hơn.
Thông tin từ giáo viên rất quan trọng vì ADHD thường biểu hiện rõ trong môi trường học tập có yêu cầu về chú ý, chờ lượt, hoàn thành nhiệm vụ và tuân thủ quy tắc.
Khi việc học tập và hành vi bị ảnh hưởng rõ
AAP khuyến nghị bác sĩ nhi khoa hoặc nhà lâm sàng chăm sóc ban đầu nên khởi động đánh giá ADHD ở trẻ từ 4 tuổi đến trước 18 tuổi khi trẻ có vấn đề học tập hoặc hành vi đi kèm triệu chứng thiếu chú ý, tăng động hoặc bốc đồng (Wolraich et al., 2019).
Việc đánh giá nên bao gồm thông tin từ cha mẹ, giáo viên và những người chăm sóc trẻ trong các môi trường khác nhau. Cách làm này giúp tránh kết luận vội vàng và giúp phân biệt ADHD với các vấn đề khác có biểu hiện tương tự.
Không nên tự kết luận chỉ dựa vào một vài biểu hiện
Cha mẹ và giáo viên có vai trò quan trọng trong phát hiện dấu hiệu nguy cơ, nhưng không nên tự chẩn đoán. Khi nghi ngờ trẻ có ADHD, bước phù hợp là ghi nhận biểu hiện cụ thể, trao đổi với giáo viên và đưa trẻ đến cơ sở chuyên môn để được đánh giá.
Việc đánh giá đúng giúp xác định trẻ có ADHD hay không, mức độ ảnh hưởng ra sao, có khó khăn đi kèm không và cần hỗ trợ theo hướng nào.
Cách hỗ trợ trẻ tăng động giảm chú ý tại nhà
Thiết lập nề nếp rõ ràng
Trẻ ADHD thường cần một môi trường có cấu trúc rõ. Cha mẹ nên duy trì giờ ngủ, giờ học, giờ chơi, giờ ăn và giờ sử dụng thiết bị điện tử tương đối ổn định.
Quy tắc trong nhà nên ngắn gọn, dễ hiểu và nhất quán. Thay vì nói “con phải ngoan hơn”, cha mẹ nên đưa ra yêu cầu cụ thể như: “Khi mẹ nói, con nhìn mẹ và nghe hết câu”, hoặc “Làm xong 5 bài toán rồi nghỉ 5 phút”.
Một thời gian biểu rõ ràng giúp trẻ biết điều gì sắp xảy ra, giảm bối rối và tăng khả năng hợp tác.
Chia nhỏ nhiệm vụ và hướng dẫn từng bước
Với trẻ khó tập trung, một nhiệm vụ dài dễ tạo cảm giác quá sức. Cha mẹ nên chia nhỏ việc học hoặc việc nhà thành từng bước ngắn.
Ví dụ, thay vì nói “con dọn phòng đi”, hãy tách thành: “Con bỏ sách lên kệ”, “Con cho đồ chơi vào hộp”, “Con gom quần áo bẩn vào giỏ”. Sau mỗi bước, cha mẹ kiểm tra trẻ đã hiểu chưa và ghi nhận khi trẻ hoàn thành.
Khi nói với trẻ, nên dùng câu ngắn, rõ, nhìn vào trẻ và yêu cầu trẻ nhắc lại nhiệm vụ nếu cần. Tránh giao quá nhiều việc cùng lúc.
Tăng củng cố tích cực
Trẻ ADHD thường bị nhắc lỗi nhiều hơn được ghi nhận nỗ lực. Điều này có thể làm trẻ chán nản và chống đối.
Cha mẹ nên khen cụ thể hành vi đúng, chẳng hạn: “Con đã ngồi làm bài được 10 phút, mẹ thấy con rất cố gắng”, thay vì chỉ nói chung chung “giỏi lắm”. Lời khen cụ thể giúp trẻ hiểu hành vi nào nên lặp lại.
Củng cố tích cực không có nghĩa là nuông chiều. Đó là cách giúp trẻ học hành vi phù hợp. Khi trẻ mắc lỗi, cha mẹ vẫn cần nhắc nhở, nhưng nên tránh đánh mắng, chế giễu hoặc so sánh trẻ với anh chị em, bạn bè.
Giảm yếu tố gây xao nhãng
Góc học của trẻ nên ít tiếng ồn, ít đồ chơi, hạn chế TV, điện thoại hoặc vật gây phân tâm. Thời gian học nên được chia thành các khoảng ngắn, có nghỉ xen kẽ.
Với trẻ nhỏ, cha mẹ có thể bắt đầu bằng 10–15 phút học tập trung, sau đó nghỉ ngắn rồi quay lại. Mục tiêu không phải là ép trẻ ngồi thật lâu, mà là giúp trẻ tăng dần khả năng duy trì chú ý trong giới hạn phù hợp.
Điều trị tăng động giảm chú ý ở trẻ em gồm những gì?
Đánh giá chuyên môn là bước đầu tiên
Điều trị ADHD không nên bắt đầu từ việc tự mua thuốc, tự dùng thực phẩm chức năng hoặc áp dụng các mẹo truyền miệng. Bước đầu tiên là đánh giá chuyên môn để xác định trẻ có ADHD hay không, mức độ ảnh hưởng ra sao và có rối loạn đi kèm hay không.
Khi đánh giá trẻ nghi ADHD, nhà chuyên môn thường cần xem xét thêm các vấn đề có thể đi kèm hoặc có biểu hiện tương tự như rối loạn giấc ngủ, lo âu, trầm cảm, rối loạn học tập, rối loạn ngôn ngữ, rối loạn phổ tự kỷ hoặc tic.
Hành vi trị liệu và huấn luyện cha mẹ
Với trẻ nhỏ, huấn luyện cha mẹ về quản lý hành vi là nền tảng rất quan trọng. CDC cho biết với trẻ ADHD dưới 6 tuổi, AAP khuyến nghị huấn luyện cha mẹ trong quản lý hành vi là lựa chọn điều trị đầu tay trước khi thử thuốc (Centers for Disease Control and Prevention, 2024).
Huấn luyện cha mẹ không có nghĩa là cha mẹ “sai”. Đây là quá trình giúp cha mẹ có công cụ phù hợp hơn để đặt quy tắc, khen thưởng, xử lý hành vi khó, giảm xung đột và xây dựng môi trường hỗ trợ trẻ tự điều chỉnh.
Hỗ trợ ở trường học
Trẻ ADHD cần sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường. Giáo viên có thể hỗ trợ bằng cách cho trẻ ngồi gần giáo viên, chia nhỏ nhiệm vụ, dùng chỉ dẫn ngắn, kiểm tra lại mức độ hiểu bài, giảm yếu tố gây phân tâm và củng cố tích cực khi trẻ có tiến bộ.
Với trẻ từ 6 tuổi trở lên, CDC tóm lược khuyến nghị điều trị gồm phối hợp thuốc và trị liệu hành vi; trường học cũng là một phần quan trọng trong kế hoạch hỗ trợ, bao gồm can thiệp hành vi trong lớp và hỗ trợ học đường (Centers for Disease Control and Prevention, 2024).
Dùng thuốc khi có chỉ định chuyên môn
Thuốc có thể là một phần trong điều trị ADHD, nhưng phải do bác sĩ chỉ định và theo dõi. Cha mẹ không nên tự ý cho trẻ dùng thuốc, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều.
Việc dùng thuốc cần được cân nhắc dựa trên độ tuổi, mức độ ảnh hưởng, tình trạng sức khỏe, các khó khăn đi kèm và đáp ứng của trẻ với các biện pháp hỗ trợ khác. Trong quá trình điều trị, gia đình cần tái khám và theo dõi sát hiệu quả cũng như tác dụng phụ nếu có.
Theo dõi lâu dài vì ADHD có thể kéo dài đến tuổi lớn hơn
ADHD có thể kéo dài đến tuổi vị thành niên và trưởng thành, dù biểu hiện có thể thay đổi theo thời gian. Vì vậy, hỗ trợ trẻ không chỉ là giải quyết vài hành vi trước mắt, mà cần theo dõi lâu dài và điều chỉnh kế hoạch theo từng giai đoạn phát triển.
Khi trẻ lớn hơn, các yêu cầu về học tập, tự quản lý thời gian, quan hệ xã hội và cảm xúc cũng thay đổi. Gia đình, nhà trường và chuyên gia cần phối hợp để giúp trẻ xây dựng kỹ năng phù hợp với từng giai đoạn.
Kết bài
Tăng động giảm chú ý ở trẻ em không chỉ là “hiếu động”, “nghịch” hay “không nghe lời”. Đây là một rối loạn phát triển thần kinh có thể ảnh hưởng đến học tập, hành vi, quan hệ xã hội và lòng tự trọng của trẻ nếu không được nhận biết và hỗ trợ đúng.
Điều cha mẹ cần làm là quan sát biểu hiện của con trong nhiều môi trường, phân biệt giữa hiếu động bình thường và dấu hiệu kéo dài gây ảnh hưởng chức năng, đồng thời phối hợp với giáo viên và chuyên gia khi cần.
Nếu trẻ có dấu hiệu giảm chú ý, tăng động hoặc bốc đồng kéo dài, xuất hiện ở nhà và ở trường, gây khó khăn rõ trong học tập hoặc sinh hoạt, phụ huynh nên đưa trẻ đi đánh giá sớm để có kế hoạch hỗ trợ phù hợp.
Tài liệu tham khảo
- American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.). American Psychiatric Association Publishing.
- Bệnh viện Nhi Trung ương. (2021). Rối loạn tăng động giảm chú ý ở trẻ em.
- Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD).
- Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Treatment of ADHD.
- National Institute of Mental Health. (n.d.). Attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD).
